Rehber · Sudoku
Zor sudoku teknikleri
Tek aday ve gizli tek bitince bulmaca bitmez. Zor bulmacalarda bir rakamı yerleştirmek yerine, adayları silerek yol açarsın.
Kısa cevap
Zor sudokuda tek aday ve gizli tek bitince aday notlarına bakılır. Aynı bölgede aynı iki adaylı iki hücre (çift aday) o rakamları bölgenin geri kalanından siler. Bir rakam kutuda tek satıra sıkışırsa satırın kutu dışındaki kısmından silinir. X-Wing ise iki satırdaki aynı rakamı iki sütuna kilitler.
Zor bulmacada ne değişir?
Kolay ve orta bulmacalar yerleştirme mantığıyla çözülür: bu hücreye yalnızca şu rakam girer. Zor bulmacalarda bir noktada hiç yerleştirilecek rakam kalmaz. Burada işe yarayan şey aday silmektir. Bir rakamın bir hücrede olamayacağını kanıtlarsan, bir sonraki turda başka bir hücrede tek aday ya da gizli tek belirir. Bu rehber, hâlâ tek aday ve gizli tek tekniklerini bildiğini varsayar ve hepsi aday notlarıyla çalışır. Oyundaki Not modunu açmadan bu tekniklerin hiçbiri rahat uygulanmaz.
1. Çift aday (naked pair)
Aynı satırda (sütunda ya da kutuda) iki hücrenin adayları yalnızca aynı iki rakamsa, örneğin ikisinde de sadece 2 ve 5 varsa, 2 ile 5 bu iki hücreye gidecektir; hangisinin hangisi olduğunu henüz bilmesen de. Dolayısıyla aynı satırın diğer hücrelerinden 2 ve 5 silinebilir.
1/3 Bir satırın beş boş hücresi ve adayları. Soldaki iki hücreye dikkat: ikisinde de yalnızca 2 ve 5 var.
2/3 Çift aday: 2 ile 5 bu iki hücreye gidecek, hangisinin hangisi olduğu henüz belli olmasa da.
3/3 Öyleyse satırın geri kalanında 2 ve 5 olamaz. Üstü çizili adaylar silinir: kalan hücreler 1-9, 7-9 ve 1-7.
Kural kutu ve sütun için de aynıdır. Önemli olan iki hücrenin aynı iki adayı taşımasıdır: biri 2-5, diğeri 2-7 ise çift aday yoktur. Aynı mantık üç hücre ve üç rakamla da çalışır (üçlü aday), ama o durumda hücrelerin her birinin üç adayı da taşıması gerekmez; yeter ki üçünün adayları toplam üç rakamı geçmesin.
2. Gizli çift (hidden pair)
Çift adayın tersi: bir satırda iki rakam yalnızca aynı iki hücrede aday olabiliyorsa, bu iki rakam o hücrelere aittir. Hücrelerde başka adaylar yazıyor olsa da hepsi silinebilir.
1/3 Aynı satır, farklı adaylar. 4 ve 9 rakamlarının satırda hangi hücrelerde aday olduğuna bak.
2/3 4 ve 9 yalnızca soldaki iki hücrede aday: gizli çift. Bu iki rakam o hücrelere ait.
3/3 Bu iki hücredeki öteki adaylar (1, 2 ve 6) silinir; ikisi de 4-9 olur.
Gizli çifti bulmak için tek tek rakamlara bakmak gerekir: "4 satırda kaç hücrede aday?" sorusunun cevabı iki ise ve 9'un cevabı da aynı iki hücre ise çifti yakalamışsındır. Pratikte çoğu zaman çift aday kadar sık karşına çıkmaz, ama göz alışınca hızlı bulunur.
3. Kutu-satır kilitlenmesi (pointing pair)
Bir kutuda bir rakamın bütün adayları aynı satırdaysa (ya da aynı sütundaysa), rakamın kutudaki yeri o satırdadır. Satırdaki kutu dışı hücrelerde aynı rakama yer yoktur, çünkü satırdaki o rakam zaten kutunun içinde yer alacak.
1/3 Üç satır, yalnızca 4 rakamının adayları. Sol kutu boyalı.
2/3 Sol kutuda 4 yalnızca birinci satırdaki iki hücrede aday: kutunun 4'ü birinci satırda.
3/3 Birinci satırın kutu dışındaki 4 adayları silinir (kırmızı).
Bu tekniğin tersi de vardır: bir satırda bir rakamın adayları tek kutuda toplanıyorsa, o kutunun diğer hücrelerinden aynı rakam silinir. Zor bulmacalarda çoğu kez ilk işe yarayan ileri tekniktir; başlamadan önce her kutuda her rakam için "adaylarım tek bir çizgide mi?" diye bakmaya değer.
4. X-Wing
İki satırda aynı rakam yalnızca aynı iki sütunda aday olabiliyorsa, bu dört hücre bir dikdörtgen çizer. İki satırın her biri bu rakamı kendi iki hücresinden birine koyacak; iki rakam aynı sütuna giremeyeceği için biri bir sütuna, öbürü diğer sütuna düşer. Yani iki sütunun rakamı satırlardaki köşe hücrelerinde yer alır. Bu sütunların diğer hücrelerinde aynı rakama yer kalmaz.
1/3 Yalnızca 7 rakamının adayları. İkinci ve altıncı satıra bak.
2/3 İki satırda da 7 yalnızca 3. ve 8. sütunda aday: dört köşe bir dikdörtgen, X-Wing.
3/3 Bu iki sütunun 7'si köşelerde olacak. Sütunlardaki diğer 7 adayları (kırmızı) silinir.
Teknik sütunlarla da aynı şekilde çalışır: iki sütundaki adaylar aynı iki satıra düşüyorsa o iki satırın başka hücreleri temizlenir. X-Wing zor seviyedeki bulmacaların tipik "kilidi açan" adımıdır; kolay ve orta bulmacalarda genelde gerekmez. Bunu bulmak için bir rakamın aday haritasını çıkarırsın: yalnızca o rakamı gösteren notlara bakarak iki adaylı satırlar ararsın.
Aday notlarında sık yapılan hatalar
Bu tekniklerin tamamı, aday notlarının doğru olduğunu varsayar. Notlardan biri yanlışsa (örneğin yerleştirilmiş bir rakamı notlardan silmeyi unuttuysan) sahte bir çift aday ya da sahte bir X-Wing görürsün ve doğru rakamı silersin. Bu yüzden bir teknik uygulamadan önce iki şeyi kontrol et: ilgili satır, sütun ve kutudaki yerleşmiş rakamlar notlardan gerçekten silinmiş mi, ve tekniğin koşulu eksiksiz sağlanıyor mu (çift adaydaki iki hücre aynı iki rakamı mı taşıyor, X-Wing'in dört köşesi aynı iki satır ve iki sütunda mı?). Oyundaki Not modu ilk koşulu senin yerine yerine getirir: rakamı yazdığında aynı satır, sütun ve kutudaki notları siler.
Bir diğer pratik: bir teknik sonuç verdiğinde hemen tek aday ve gizli tek taramasına dön. Aday silmek, yerleştirme değil, yalnızca bir sonraki yerleştirmeyi mümkün kılar. Çoğu zor bulmacada bu iki türün sırayla birkaç kez tekrarlanması gerekir.
Hangi sırayla denenir?
- Tek aday ve gizli tek: her turda baştan tara.
- Kutu-satır kilitlenmesi: bir adım ucuz, çoğu zaman yeni tek aday doğurur.
- Çift aday, sonra gizli çift.
- X-Wing: yalnızca bunlar bittiğinde.
Teknikleri ezberlemene gerek yok; takıldığın yerde hangi rakam ya da satırın "dar" olduğuna bakmak yeter. Sudoku sayfasındaki zor bulmacayı bu sırayla dene. Hâlâ başlangıç seviyesindeysen temel rehbere dön. Mantık bulmacalarından farklı bir tadı seversen Kraliçe bulmacasının taktikleri de aynı eleme mantığını kullanır.
Şimdi dene
Okuduğun teknikler en çok bugünün bulmacasında öğrenilir. Her gün Türkiye saatiyle gece yarısı yenilenir, tek çözümlüdür.
Diğer rehberler
- Sudoku nasıl çözülür? Kuralları, tarama düzenini, tek aday ve gizli tek teknikleriyle ilk bulmacanı baştan sona çözmeyi anlatır.
- Kraliçe bulmacası taktikleri Kraliçe bulmacasını (Queens) tahmin etmeden çözmek için bölge, satır ve komşuluk mantığı; 6x6 bir örnekle adım adım.
- Takuzu (Binairo) kuralları ve çözüm yolları Takuzu, Binairo ve İkili aynı ailenin oyunları: üç kural, dört çözüm tekniği ve = × işaretlerinin mantığı.
- Yol bulmacası nasıl çözülür? Tek çizgiyle bütün kareleri dolaşan Yol (Zip tarzı) bulmacası: köşe kuralı, dar geçitler, dama tahtası sayımı; 5x5 örnekle adım adım.
- Kelime gruplama oyunları: Dörtlü ipuçları Dörtlü gibi kelimeleri gruplara ayırdığın oyunlarda tuzak kelimeleri bulma, sıra seçme ve hata hakkını koruma yolları.
Tüm rehberler · Bugünün oyunları · Bulmacalar nasıl hazırlanıyor?