Rehber · Geliştirici · Güncelleme
TÜİK API anahtarı nasıl alınır?
TÜİK’in resmi API’si SDMX web servisidir. Anahtarı Veri Portalı hesabında telefonunu SMS ile doğrulayınca alırsın; sonra bu anahtarla token alıp her isteğe eklersin. Yanıtlar SDMX 2.1 XML.
- 1Hesap açveriportali.tuik.gov.tr
- 2SMS ile doğrulaKullanıcı Bilgileri ekranı
- 3API anahtarını alOrtam değişkeninde sakla
- 4Token algiris.tuik.gov.tr
- 5Veriyi sorgulansiws.tuik.gov.tr/rest
Bölüm 1 / 4
TÜİK API’si ne, ne değil?
TÜİK verileri yıllarca yalnızca tablo ve Excel dosyası olarak indirilebiliyordu. Yeni Veri Portalı ile birlikte TÜİK, istatistik kurumlarının ortak standardı SDMX’e (ISO 17369) dayanan bir REST servisi açtı. Servis SDMX 2.1 yapılarını ve REST API Specification v1.5’i destekliyor.
Bu bir “tek satırla JSON al” API’si değil. Önce veri akışını (dataflow), sonra bu akışın veri yapısı tanımını (DSD) ve boyutlarını öğrenip sorgu anahtarını bu sıraya göre kurman gerekir. XML ve REST’e alışık bir geliştirici için güçlü; hızlıca bir rakam isteyen biri için ağır.
Bölüm 2 / 4
API anahtarını alma
- veriportali.tuik.gov.tr/ adresinde sağ üstteki “Giriş Yap” ile hesap aç ya da giriş yap.
- “Kullanıcı Bilgileri” ekranında Türkiye’deki bir operatöre ait telefon numaranı SMS ile doğrula.
- Doğrulamadan sonra aynı ekranda API anahtarın (API Key) üretilir. Anahtarı kimseyle paylaşma ve kodun içine yazma; ortam değişkeninde tut.
- Türkiye’de geçerli bir telefon hattın yoksa TÜİK’e info@tuik.gov.tr adresinden yaz; erişim bilgilerini (client_id ve client_secret) TÜİK tanımlıyor.
Bölüm 3 / 4
Token alma ve ilk istek
Anahtar doğrudan servis çağrısında kullanılmaz. Önce TÜİK giriş sisteminden kısa ömürlü bir erişim belirteci (access token) alınır:
curl -X POST "https://giris.tuik.gov.tr/realms/web/protocol/openid-connect/token" \
--header "Content-Type: application/x-www-form-urlencoded" \
--data "grant_type=password" \
--data "client_id=nsi-ws-consumer" \
--data "api_key=$TUIK_API_KEY"Yanıttaki access_token değerini sonraki isteklerde Bearer başlığıyla gönderirsin. Örneğin bütün veri akışlarının listesi:
curl "https://nsiws.tuik.gov.tr/rest/dataflow/TR/all/latest?detail=full" \
--header "Authorization: Bearer $ACCESS_TOKEN"Bir veri akışının hangi yapıya bağlı olduğunu görmek için akışı adıyla sorgula (ör. /rest/dataflow/TR/DF_EMISYON_DEGISIM_ORAN/1.1/), dönen DSD referansıyla /rest/datastructure/… adresinden boyutları ve kod listelerini al. Veri sorgusundaki anahtar, DSD’deki boyut sırasına göre kurulur.
Bölüm 4 / 4
Anahtarsız kısa yol: Ortak Veri JSON ve MCP
| Özellik | Ortak Veri | TÜİK SDMX |
|---|---|---|
| Hesap ve anahtar | Gerekmez | Hesap, SMS doğrulama, API anahtarı, token |
| Biçim | JSON, CSV | SDMX 2.1 XML |
| Kapsam | En çok aranan seriler ve 81 il | Bütün TÜİK tabloları |
| Yapay zekâ | Ücretsiz MCP sunucusu | Kendi kodunla |
Sık sorulan Türkiye rakamları için bu adımlara gerek olmayabilir. Ortak Veri; enflasyon, asgari ücret, işsizlik, nüfus, gelir dağılımı ve 81 il gibi veri setlerini TÜİK ve TCMB tablolarından derleyip anahtarsız JSON ve CSV olarak sunuyor. Her dosyada kaynak tablo ve güncelleme tarihi yazıyor.
curl https://ortakalan.io/veri/api/enflasyon-yillara-gore.jsonClaude ya da ChatGPT kullanıyorsan aynı veriyi ortakalan.io/mcp adresindeki ücretsiz MCP sunucusuyla doğrudan sohbete bağlayabilirsin; giriş ya da anahtar istemez.
Sık sorulanlar
Kısa cevaplar
- TÜİK API var mı?
- Evet. TÜİK’in resmi API’si SDMX web servisidir (nsiws.tuik.gov.tr/rest). SDMX 2.1 standardında XML döndürür ve Veri Portalı hesabından alınan API anahtarıyla üretilen token ister.
- TÜİK API key ücretli mi?
- TÜİK’in belgesinde bir ücretten söz edilmiyor; anahtar Veri Portalı hesabında SMS doğrulamasından sonra üretiliyor. Kullanım koşulları için Veri Portalı’nın Yasal Uyarı sayfasına bak.
- Yurt dışındayım, Türk telefon numaram yok. Ne yapmalıyım?
- TÜİK’in belgesine göre Türkiye’de geçerli hattı olmayan kullanıcılar info@tuik.gov.tr adresine yazıyor; TÜİK bunlar için ayrı istemci bilgileri (client_id, client_secret) tanımlıyor.
- TÜİK enflasyon verisini API ile nasıl çekerim?
- TÜFE tabloları Veri Portalı’nda DF_TUFE… kodlu veri akışlarıdır; token alıp bu akışı SDMX ile sorgularsın. Yıllık ve aylık enflasyonu hazır seri olarak istiyorsan Ortak Veri’nin anahtarsız dosyası daha kısa: ortakalan.io/veri/api/enflasyon-yillara-gore.json.
Devamı
İlgili rehberler
- Rehber · GeliştiriciEVDS API anahtarı nasıl alınır?TCMB EVDS 3’te API anahtarı alma, eski evds2 adreslerinin kapanması ve EVDS MCP ile Claude ya da ChatGPT bağlantısı. Kur ve faiz için anahtarsız seçenek de var.
- Rehber · Yapay zekâClaude ve ChatGPT’ye Türkiye verisi nasıl bağlanır?Yapay zekâ sohbetine TÜİK ve TCMB verisi bağlamak için ücretsiz, girişsiz Ortak Alan MCP’si; Claude, ChatGPT, Cursor kurulumu ve resmi EVDS MCP ile karşılaştırma.
- Rehber · VeriTÜİK verileri nasıl bulunur?TÜİK Veri Portalı’nda istatistiksel temalar, haber bültenleri ve tablolarla aradığın veriyi bulma, il bazında veri, Excel indirme ve sık yapılan hatalar.
- GeliştiriciOrtak Veri API ve MCPAnahtarsız JSON, CSV ve yapay zekâ bağlantısı: bütün veri setleri tek sayfada.