Ortak Sanat · Hikâye
Degas balerinleri neden hep provada resmetti?
Edgar Degas balerinleri sahnenin parıltısında değil, prova salonunda, beklerken ve yorgunken resmetti. Sulama kabından Jules Perrot’ya, Dans Dersi’nin hikâyesi.
Dans Dersi · Edgar Degas · 187401
Dans Dersi: gerçek bir oda mı?
Degas’nın 1874 tarihli “Dans Dersi”nde yaklaşık yirmi dört kadın figürü var: dansçılar ve onları bekleyen anneler. Ortada, bastonuna dayanan yaşlı bale ustası Jules Perrot bir öğrencinin hareketini izler. The Met’e göre oda, eski Paris Operası’ndaki gerçek bir prova salonundan esinlenir ama düzeni hayalidir; o bina daha sonra yanmıştır. Tabloyu opera sanatçısı ve koleksiyoncu Jean-Baptiste Faure sipariş etti ve 1876 Empresyonist Sergi’ye ödünç verdi. Arka duvardaki Guillaume Tell afişi, Faure’un bu operadaki kariyerine bir göndermedir.
Eser kaydını incele →
Barda Çalışan Dansçılar · Edgar Degas · 187702
Öndeki sulama kabı ne işe yarıyor?
“Barda Çalışan Dansçılar”da (1877) en dikkat çekici nesne yerdeki metal sulama kabıdır. Süs değildir: The Met’e göre prova salonlarında ahşap zemini nemlendirip tozu bastırmak için kullanılan standart bir araçtı. Degas bu sıradan nesneyi büyük ve merkezde çizer; kabın eğik sapı ve yuvarlak gövdesi sağdaki dansçının bükülmüş bedenini tekrar eder. Eser 1877 Empresyonist Sergi’de gösterildi; Degas onu daha önce zarar gören bir çalışmanın yerine dostu Henri Rouart’a verdi.
Eser kaydını incele →
Yelpazeli Dansçı · Edgar Degas · ca. 188003
Aynı figürü defalarca çalışmak
Degas bir balerini tek seferde resmetmezdi. “Yelpazeli Dansçı” (yaklaşık 1880) kendi başına bitmiş bir pastel gibi görünür, ama The Met’e göre “Dancers in the Classroom” kompozisyonunun merkezindeki figür için yapılmış büyük bir çalışmadır; figür son resimdekinin yaklaşık iki katı boyuttadır. Prova salonu bu yöntem için idealdi: aynı hareket tekrar tekrar yapılır, sanatçı da aynı duruşu tekrar tekrar çizebilir.
Eser kaydını incele →04
Sahne değil, sahne arkası
Degas Empresyonist sergilere katıldı ama açık havada manzara peşinde koşmadı; ilgisi kapalı mekânlarda, kent hayatında ve çalışan bedendeydi. Balerinler bunun en zengin konusu oldu: opera binasının arka salonlarında hem disiplin hem yorgunluk, hem zarafet hem sıradanlık aynı odadaydı. Degas’nın kesik kenarlı, yukarıdan bakan kadrajları da izleyiciyi sahnenin karşısına değil, odanın bir köşesine yerleştirir.
Hikâyedeki eserler
Eserlere yakından bak
Sık sorulanlar
Degas’nın en ünlü balerin tablosu hangisi?
Sık anılanlardan biri “Dans Dersi”dir (1874, The Met). Bale ustası Jules Perrot’nun yönettiği bir sınıfı gösterir.
Degas empresyonist miydi?
Empresyonist sergilerin düzenleyicilerindendi ve onlara katıldı; ama açık havada manzara yerine kapalı mekânları, figürü ve çizimi öne çıkardığı için akımın içinde ayrıksı bir yeri vardır.
Başka bir merak
Sanat hikâyeleri
Büyük Dalga’da Fuji Dağı nerede?
Hokusai’nin Kanagawa Açıklarında Büyük Dalga baskısında Fuji Dağı, dev dalganın altında ufukta duran küçük karlı tepedir. Neden bu kadar küçük, neden bu kadar mavi?
Hikâye→Van Gogh kulağını neden kesti?
Van Gogh 23 Aralık 1888’de Arles’da Gauguin’le tartışmasının ardından sol kulağını usturayla kesti. O gece ne oldu, nedenleri neydi, Gauguin’in rolü ne?
Hikâye→Seurat Grande Jatte’yi noktalarla nasıl yaptı?
Georges Seurat’nın La Grande Jatte Adası’nda Bir Pazar Öğleden Sonrası iki yılda, yüzlerce küçük renk dokunuşuyla yapıldı. Noktacılık nedir, renkler gözde nasıl karışır?
Hikâye→Van Gogh Yatak Odası’nı neden üç kez resmetti?
Van Gogh Arles’daki yatak odasını 1888 ve 1889’da üç kez resmetti: Amsterdam, Chicago ve Paris’teki tablolar. İlk tablo su hasarı gördü; ikincisi bu yüzden doğdu.
Hikâye→Monet aynı konuyu neden defalarca resmetti?
Monet yaklaşık 25 Buğday Yığını, 12 Saint-Lazare Garı ve 250 civarında nilüfer resmi yaptı. Konu aynı kaldı; değişen ışık, hava ve mevsimdi.
Hikâye→Moulin Rouge tablosunda kimler var?
Toulouse-Lautrec’in Moulin Rouge’da tablosu bir grup portresidir: dansçılar La Macarona ve Jane Avril, saçını düzelten La Goulue ve arka planda ressamın kendisi.
Hikâye→Cézanne’ın Elma Sepeti’nde masa neden eğri?
Cézanne’ın Elma Sepeti’nde masanın kenarları birleşmez, şişe eğilir, nesneler farklı açılardan görünür. Bu bir hata değil, resmin tek bakış noktasından kurtulduğu yer.
Kaynaklar
Eser bilgileri müze kayıtlarından alınmıştır; yorum içeren cümleler bu kayıtlardan ayrı tutulmuştur.
- The Met: The Dance Class (1874)
- The Met: Dancers Practicing at the Barre (1877)
- The Met: Dancer with a Fan (ca. 1880)