Ortak Sanat · Hikâye
Seurat Grande Jatte’yi noktalarla nasıl yaptı?
Georges Seurat’nın La Grande Jatte Adası’nda Bir Pazar Öğleden Sonrası iki yılda, yüzlerce küçük renk dokunuşuyla yapıldı. Noktacılık nedir, renkler gözde nasıl karışır?
La Grande Jatte Adası'nda Bir Pazar Öğleden Sonrası · Georges Seurat · 1884–86, border added 1888–8901
Bir pazar günü değil, iki yıl
Tablonun adı tek bir öğleden sonrayı anlatıyor gibi görünse de Art Institute of Chicago’nun kaydına göre Seurat bu büyük kompozisyon üzerinde 1884’ten 1886’ya kadar çalıştı. Seine üzerindeki La Grande Jatte adasına defalarca gidip çizimler ve küçük yağlıboya etütler yaptı, sonra figürleri ve manzarayı atölyede tek bir tuvalde birleştirdi. Yürüyenler, oturanlar, çocuklar, köpekler ve nehirdeki tekneler bu yüzden anlık bir görüntü gibi değil, dikkatle yerleştirilmiş bir düzen gibi durur.
Eser kaydını incele →02
Renkler gözde nasıl karışır?
Seurat renk kuramlarıyla ve “optik karışım” fikriyle ilgilendi: iki rengi paletin üzerinde karıştırmak yerine yan yana koyarsanız, belirli bir uzaklıktan bakan göz onları kendisi birleştirir ve renk daha canlı görünür. Yakından bakınca çimen yeşili sarı, mavi ve turuncu dokunuşlara ayrılır; uzaklaşınca tek bir güneşli çimenliğe döner. Müze, yüzeyde yalnız nokta değil, farklı yönlerde küçük fırça izleri de bulunduğunu not eder; “her şey noktadan ibaret” demek tam doğru değildir.
03
Figürler neden bu kadar kaskatı?
Grande Jatte’ın insanları profilden ya da tam karşıdan, neredeyse kımıldamadan durur. Bunu duygusuzluk diye okumak yerine Seurat’nın kompozisyonu ritmik ve dengeli kurma isteğinin parçası olarak görmek daha sağlamdır: dik figürler tablonun genişliği boyunca tekrar eden bir ritim oluşturur. Maymun, köpek ya da başka ayrıntılara gizli anlamlar yükleyen yorumlar vardır, ama müze kaydı bunları desteklemez.
04
Sonradan eklenen boyalı çerçeve
Tablo 1886’da bitmiş sayıldı, ama Seurat 1888–89’da tuvalin çevresine boyalı bir kenarlık ekledi. Bu kenarlık da noktalarla yapılmıştır ve resmin içindeki renklerle dış çerçeve arasında bir geçiş alanı oluşturur. Bitmiş bir esere yıllar sonra dönmek, Seurat’nın renk ilişkilerini çerçeveye kadar kontrol etmek istediğini gösterir.
Hikâyedeki eserler
Eserlere yakından bak
La Grande Jatte Adası'nda Bir Pazar Öğleden Sonrası
Georges Seurat
Sık sorulanlar
Grande Jatte tablosu nerede?
Art Institute of Chicago’da (ABD).
Grande Jatte kaç yılda yapıldı?
Seurat 1884–86 arasında çalıştı; çevresindeki boyalı kenarlığı 1888–89’da ekledi.
Noktacılık (pointilizm) nedir?
Renkleri karıştırmadan küçük dokunuşlarla yan yana koyup karışımı izleyicinin gözüne bırakan resim yöntemi. Seurat ve Paul Signac ile anılır.
Başka bir merak
Sanat hikâyeleri
Büyük Dalga’da Fuji Dağı nerede?
Hokusai’nin Kanagawa Açıklarında Büyük Dalga baskısında Fuji Dağı, dev dalganın altında ufukta duran küçük karlı tepedir. Neden bu kadar küçük, neden bu kadar mavi?
Hikâye→Van Gogh kulağını neden kesti?
Van Gogh 23 Aralık 1888’de Arles’da Gauguin’le tartışmasının ardından sol kulağını usturayla kesti. O gece ne oldu, nedenleri neydi, Gauguin’in rolü ne?
Hikâye→Degas balerinleri neden hep provada resmetti?
Edgar Degas balerinleri sahnenin parıltısında değil, prova salonunda, beklerken ve yorgunken resmetti. Sulama kabından Jules Perrot’ya, Dans Dersi’nin hikâyesi.
Hikâye→Van Gogh Yatak Odası’nı neden üç kez resmetti?
Van Gogh Arles’daki yatak odasını 1888 ve 1889’da üç kez resmetti: Amsterdam, Chicago ve Paris’teki tablolar. İlk tablo su hasarı gördü; ikincisi bu yüzden doğdu.
Hikâye→Monet aynı konuyu neden defalarca resmetti?
Monet yaklaşık 25 Buğday Yığını, 12 Saint-Lazare Garı ve 250 civarında nilüfer resmi yaptı. Konu aynı kaldı; değişen ışık, hava ve mevsimdi.
Hikâye→Moulin Rouge tablosunda kimler var?
Toulouse-Lautrec’in Moulin Rouge’da tablosu bir grup portresidir: dansçılar La Macarona ve Jane Avril, saçını düzelten La Goulue ve arka planda ressamın kendisi.
Hikâye→Cézanne’ın Elma Sepeti’nde masa neden eğri?
Cézanne’ın Elma Sepeti’nde masanın kenarları birleşmez, şişe eğilir, nesneler farklı açılardan görünür. Bu bir hata değil, resmin tek bakış noktasından kurtulduğu yer.
Kaynaklar
Eser bilgileri müze kayıtlarından alınmıştır; yorum içeren cümleler bu kayıtlardan ayrı tutulmuştur.
Ortak Sanat’a dön